Giorgia Meloni verklaarde zondag tijdens het jongerenfestival van haar partij, Fratelli d’Italia, dat de regering binnenkort een wet zal invoeren die de boerka en niqab op scholen verbiedt, een maximumaantal buitenlandse leerlingen per klas vastlegt en ouders van kinderen met grote integratieproblemen verplicht Italiaans te leren. De maatregelen zijn bekritiseerd door de oppositie en schooldirecteurs, die spreken van verkiezingspropaganda en wijzen op de praktische uitvoerbaarheid.

(Redactie: Italië / Onderwijs & Politiek)

Italië bereidt een reeks maatregelen voor die rechtstreeks betrekking hebben op scholen en de integratie van buitenlandse leerlingen. Premier Giorgia Meloni kondigde zondag 20 september 2026 tijdens een bijeenkomst van de jongerenafdeling van haar partij, Fratelli d’Italia, aan dat de regering werkt aan een wetgevend pakket dat binnenkort aan de ministerraad zal worden voorgelegd.

Wat houdt het maatregelenpakket in?

De aankondiging van de Italiaanse premier bevat drie hoofdmaatregelen:

1. Verbod op boerka en niqab op scholen. “Op school moet men met een onbedekt gezicht verschijnen en in Italië kan niemand, in naam van een echte of vermeende traditie, beslissen dat een jonge vrouw zich moet verbergen,” verklaarde Meloni. Ze voegde eraan toe: “Gelijkheid tussen mannen en vrouwen is niet onderhandelbaar, noch in onze straten, noch in onze scholen.”
2. Beperking van het aantal buitenlandse leerlingen per klas. “Binnenkort wordt in de ministerraad een maatregel voorgelegd om bij wet een maximumaantal buitenlandse leerlingen per klas vast te leggen,” zei Meloni. Ze specificeerde niet hoe hoog dat plafond zou zijn, maar stelde dat “als er in een klas slechts één kind is dat het Italiaans niet begrijpt, het zich waarschijnlijk snel kan integreren. Als het aantal kinderen dat de taal niet begrijpt echter groot wordt — of zelfs een meerderheid vormt — kunnen we niet langer spreken over integratie, maar over nalatigheid.”
3. Ouders verplichten Italiaans te leren. De maatregel zou ouders van buitenlandse leerlingen die in het schoolsysteem met “grote integratieproblemen” kampen, verplichten de Italiaanse taal te leren.

Demografische en politieke context

Leerlingen die geen Italiaanse staatsburger zijn, vertegenwoordigen 11,6% van alle leerlingen in het Italiaanse onderwijs — bijna 12 op 100 kinderen — volgens gegevens van Fondazione ISMU, een onderzoeksinstelling. Meloni benadrukte ook een gevoelig punt: “Het is onaanvaardbaar dat in een Italiaanse klas de kinderen die zich uiteindelijk gemarginaliseerd voelen Italiaanse kinderen zijn, omdat zij een minderheid zijn geworden. Dat kan niet worden toegestaan.”

De aankondiging komt op een moment dat Italië zich voorbereidt op algemene verkiezingen volgend jaar en de concurrentie op rechts is toegenomen door de opkomst van de gepensioneerde generaal Roberto Vannacci, die nog strengere maatregelen tegen immigratie heeft geëist. Migratie blijft een van de meest polariserende thema’s in de Italiaanse politiek. Italië behoort tot de Europese landen die het meest worden geconfronteerd met migranten die via de Middellandse Zee aankomen.

Reacties van de oppositie en schooldirecteurs

De maatregelen hebben felle kritiek uitgelokt. Vittoria Baldino, vicevoorzitter van de oppositiepartij Movimento 5 Stelle (M5S), noemde het voorstel “verkiezingspropaganda”. “We kunnen van deze regering propaganda verwachten over zaken als belastingen of ‘woke’-onderwerpen, maar is het aanvaardbaar om propaganda te maken over scholen over de rug van onze kinderen?” verklaarde ze tegenover La7. Baldino voegde eraan toe dat “de echte problemen van het openbaar onderwijs heel anders zijn” en verwees onder meer naar een tekort aan toiletpapier in sommige scholen, zeer warme klaslokalen in de zomer en defecte verwarmingssystemen in de winter.

Antonello Giannelli, voorzitter van de Nationale Vereniging van Schooldirecteurs (ANP), uitte twijfels over de praktische uitvoerbaarheid. “Vanuit onderwijskundig oogpunt is het probleem legitiem en begrijpelijk, maar het is moeilijk een praktische oplossing te vinden. Scholen zijn verplicht kinderen uit hun buurt in te schrijven, vooral in het kleuter- en basisonderwijs. Als buitenlanders in die buurt de meerderheid vormen, wat kunnen we dan doen? Ze weigeren? Daarom zou een plafond van 30% niet toepasbaar zijn,” legde hij uit aan ANSA.

Europese context

Een verbod op gezichtsbedekking in openbare ruimtes is in Europa niet zonder precedent. Frankrijk en België hebben al dergelijke verboden en Oostenrijk heeft vergelijkbare beperkingen op scholen ingevoerd. In Spanje en Polen wordt de vrijheid van geweten en godsdienst daarentegen door de grondwet beschermd. Meloni verwees specifiek naar de boerka — die het hele lichaam bedekt en een gaas voor de ogen bevat — en naar de niqab, die het gezicht bedekt en alleen de ogen zichtbaar laat. De hijab, die haar en hals bedekt maar het gezicht vrijlaat, valt niet onder dit voorstel.

Conclusie

Het door Giorgia Meloni aangekondigde maatregelenpakket brengt het debat over identiteit, integratie en de rol van de school in een steeds diversere samenleving opnieuw onder de aandacht. Voorstanders stellen dat de maatregelen waarden van gendergelijkheid beschermen en de vorming van “getto-scholen” voorkomen, terwijl critici spreken van een electorale manoeuvre die de structurele problemen van het Italiaanse onderwijssysteem niet oplost. Het is nog afwachten hoe de definitieve wet eruit zal zien en of zij in de praktijk doeltreffend kan worden uitgevoerd.