Meer dan 50.000 politieagenten in België wachten al een kwarteeuw op een nieuw uniform. In plaats van een vlotte modernisering is het project uitgemond in een politiek schandaal. De vakbond beschuldigt de minister van Binnenlandse Zaken ervan zijn eigen ontwerp op te dringen, terwijl agenten vinden dat het nieuwe uniform op een ‘kerstboom’ lijkt en hen in gevaar kan brengen.

(Redactie: België / Bestuur en samenleving)

---

De Belgische politiek heeft een bijzonder talent om administratieve kwesties om te vormen tot heuse soapseries. In de nieuwste aflevering spelen de politie, de minister van Binnenlandse Zaken en een uniform dat zelfs na drie pogingen geen consensus oplevert de hoofdrollen. Het doel was eenvoudig: de 25 jaar oude uniformen vervangen, waarvan het gebrek aan ‘uniformiteit’ zelf stilaan gênant was geworden. Wat een normale modernisering had moeten zijn, is echter een proces geworden waarin de vakbonden elke opeenvolgende versie afwezen.

Van een akkoord naar een botsing van ego’s

Het verhaal begon twee jaar geleden, onder de voormalige minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V). Haar team schreef een ontwerpwedstrijd uit en het winnende ontwerp werd meteen goedgekeurd door zowel de lokale en federale politie als de vakbonden. ‘Zowel de lokale als de federale politie en de vakbonden waren akkoord’, verklaarde Eddy Quaino, vakbondsleider bij ACOD. ‘Samen met de ontwerpers hadden we het zorgvuldig verfijnd.’

Alles leek dus in orde. Maar kort nadat de huidige minister van Binnenlandse Zaken, Bernard Quintin (MR), zijn ambt had opgenomen, liet hij weten niet tevreden te zijn met deze versie. Volgens de vakbonden vond hij het ontwerp te sterk lijken op het uniform van de Nederlandse politie. Daarom kwam hij met een eigen versie.

De tweede versie mislukt: ‘te misogyn’

De eerste poging van minister Quintin om zijn visie door te drukken, werd snel afgewezen. De vakbond klaagde dat het nieuwe uniform ‘te misogyn’ was, omdat het te veel nadruk legde op de boezem van vrouwelijke agenten. De minister moest dus terug naar de tekentafel om een derde ontwerp uit te werken.

De derde poging: het ‘kleurboek’

Hoewel het probleem van het seksisme daarmee was aangepakt, lokte het nieuwe uniform om andere redenen een storm van kritiek uit. Agenten doopten het meteen het ‘kleurboek’, tot grote ergernis van de vakbonden. ‘Het is veel te geel. Politieagenten moeten er niet uitzien als kerstbomen’, verklaarde Quaino. Hij benadrukte dat agenten soms discreet moeten kunnen optreden en dat zo’n uniform zelfs gevaarlijk kan zijn, vooral in Brussel, waar relatief vaak schietpartijen plaatsvinden.

Ook de kostprijs vormt een probleem. De gebruikte gele stof is aanzienlijk duurder en het is nog niet duidelijk hoeveel geld de regering voor de vervanging van de uniformen zal uittrekken. ‘Het vijfde en laatste punt op het onderhandelingscomité was dat de invoering van deze uniformen over vijf tot tien jaar zou worden gespreid. Dat duurt veel te lang’, voegde Joeri Dehaes van NSPV eraan toe.

Een nieuwe afwijzing

De vakbonden verklaarden woensdag dat ze het voorstel van de minister unaniem hadden verworpen. Bovendien blijkt uit een interne enquête dat ongeveer drie kwart van de agenten de voorkeur geeft aan het oorspronkelijke ontwerp van voormalig minister Verlinden.

De officiële voorstelling van het nieuwe ontwerp stond gepland voor vrijdag, maar kan worden uitgesteld door het ontslag van premier Bart De Wever, dat het land in een politieke crisis heeft gestort. Wat er ook met de regering gebeurt, het uniformendossier blijft onopgelost.

Conclusie

De discussie over de Belgische politie-uniformen toont hoe belangrijk sociaal overleg is en hoe gevaarlijk politieke eerzucht kan zijn. Wat een eenvoudige modernisering had kunnen worden, is een hemdenoorlog geworden, waarbij een minister zijn persoonlijke stempel lijkt te willen drukken en het bestaande akkoord naast zich neerlegt. Of het uiteindelijk de ‘Verlinden-versie’ wordt of Quintins ‘kleurboek’, de Belgische politieagenten zullen hoe dan ook een uniform moeten dragen. Het valt nog te bezien of de minister zijn visie kan doordrukken, of zal aanvaarden dat de beste ideeën soms de ideeën zijn die je erft.