Na een politieke crisis die op vervroegde verkiezingen leek uit te draaien, heeft koning Filip geweigerd het ontslag van de premier te aanvaarden. Het bezoek aan het Paleis eindigde met een koninklijk ultimatum: alle vijf coalitiepartijen beloofden compromissen te sluiten, en De Wever krijgt tien dagen om de 10 miljard euro te vinden die nodig is om de overheidsfinanciën van het land weer op orde te brengen.

(Redactie: België / Politiek & Economie)

---

Wat aan het begin van de week het einde van de politieke carrière van Bart De Wever leek te worden, veranderde vrijdag in een les in koninklijke diplomatie. Na een reeks intensieve gesprekken met de voorzitters van de vijf partijen in de regeringscoalitie maakte koning Filip bekend dat hij het ontslag van de premier niet aanvaardde. De Wever kreeg een nieuw mandaat om de begrotingsonderhandelingen vlot te trekken.

De beslissing van de vorst is ongebruikelijk. Ze volgde nadat De Wever maandagochtend zijn ontslag had aangeboden na een nacht van mislukte marathononderhandelingen. De koning koos er echter voor het land niet in een verkiezingscrisis te storten, maar de politieke klasse onder druk te zetten om een oplossing te vinden.

De belofte van de vijf partijen

Het communiqué van het Koninklijk Paleis is bijzonder duidelijk. Koning Filip nam akte van het “formele engagement” van de vijf partijvoorzitters om toegevingen te doen en binnen de regering tot een akkoord te komen. De vorst benadrukte “het belang van een juist evenwicht tussen het behoud van de sociale samenhang en het stimuleren van de economische groei”.

“Elke partijvoorzitter heeft zich ertoe verbonden het compromis en het verantwoordelijkheidsgevoel voorop te stellen om dit te bereiken”, staat in het communiqué dat door de Belgische pers wordt geciteerd. De koning maakte de politieke leiders duidelijk dat excuses niet volstaan en dat zij hun verantwoordelijkheid voor het bestuur moeten opnemen.

Tien dagen om België te redden

De nieuwe deadline is 16 november. Tegen die datum moet Bart De Wever de begrotingsonderhandelingen onmiddellijk hervatten en een gedetailleerd verslag aan de koning voorleggen. Dit uitstel van tien dagen is essentieel om een systeem van voorlopige twaalfden te vermijden. Dat zou de overheidsinvesteringen afremmen en een negatief signaal naar de financiële markten sturen.

De inzet blijft enorm: ongeveer 10 miljard euro vinden om een schuldenspiraal te voorkomen. De Nationale Bank van België heeft al gewaarschuwd dat de rentelasten zonder structurele hervormingen de komende jaren een ondraaglijke last zullen worden.

De spanningen blijven hoog

Hoewel de koning erin is geslaagd iedereen rond dezelfde tafel te krijgen, zijn de fundamentele problemen niet verdwenen. De socialisten van Vooruit blijven eisen dat de “sterkste schouders” — de grote vermogens — via belastingen meer bijdragen, terwijl de liberalen van MR elke belastingverhoging categorisch afwijzen. Die ideologische tegenstelling was de belangrijkste oorzaak van de impasse van vorige week.

Elk van de vijf partijen staat nu onder druk van de publieke opinie. Als ze opnieuw mislukken, tonen ze aan dat ze niet in staat zijn te besturen. De koning zou dan mogelijk het ontslag moeten aanvaarden en vervroegde verkiezingen moeten uitschrijven.

Conclusie

De beslissing van koning Filip getuigt van politiek evenwicht en constitutionele verantwoordelijkheid. Door het ontslag niet te aanvaarden, heeft hij een grote institutionele crisis vermeden, maar de verantwoordelijkheid rechtstreeks bij de partijen gelegd. Bart De Wever krijgt nu de kans te bewijzen dat hij een bekwame onderhandelaar is. Met zo’n korte termijn en zulke starre standpunten worden de komende tien dagen echter een beslissende test voor de toekomst van België. Het valt nog af te wachten of de mooie woorden in het Paleis ook aan de onderhandelingstafel in daden worden omgezet.