Een benoeming die niet te verklaren valt, werpt een ongemakkelijk licht op de manier waarop justitie, politiek en traditionele instellingen met elkaar verweven raken wanneer het om sleutelposities gaat. Tussen het vermoeden van onschuld en de noodzaak van integriteit blijft een grijze zone bestaan die niemand lijkt te willen belichten.

(Redactie – Justitie)

Soms zegt een officiële benoeming minder over de persoon die de functie krijgt dan over het systeem dat die persoon ondersteunt. Wanneer een procureur-generaal aan het hoofd van het Openbaar Ministerie komt te staan met een moeilijk te verklaren dossier achter zich, is de vanzelfsprekende vraag niet langer ‘waarom zij?’, maar ‘wat maakt dit stilzwijgen mogelijk?’. In een land waar instellingen zichzelf onafhankelijk noemen, kan de echo van oude, onopgeloste beschuldigingen zwaarder wegen dan eender welke officiële toespraak.

De beschuldigingen rond de benoeming zijn ernstig en duidelijk afgebakend: een dossier waarbij tientallen minderjarigen betrokken zouden zijn, een lange periode waarin de instellingen op de hoogte zouden zijn geweest, en een promotie die zou hebben plaatsgevonden precies toen het onderwerp ongemakkelijk werd. Of het nu om een communicatiefout gaat of om een politiek gedragen beslissing, de vraag blijft: hoe kan iemand met deze schaduw zo’n belangrijke functie bekleden?

Voorstanders van de benoeming verwijzen naar het vermoeden van onschuld en het ontbreken van een definitieve uitspraak. Critici antwoorden dat het niet om een veroordeling gaat, maar om integriteit en het vermogen vertrouwen te wekken. Tussen beide standpunten blijft een grijze zone bestaan die justitie zou moeten ophelderen, maar die voorlopig aan de media en de publieke opinie wordt overgelaten.

Een tweede laag van het probleem heeft te maken met de invloed van traditionele instellingen. In een context waarin kerk, politiek en bestuur met elkaar verweven zijn, kan langdurig stilzwijgen even betekenisvol zijn als een verklaring. Als jarenlang niemand heeft gesproken, is de legitieme vraag of dat stilzwijgen voortkwam uit onwetendheid of uit berekening.

Er blijft ook een ruimere vraag over, die verder gaat dan één naam: welk soort mensen kiezen we voor sleutelposities? Mensen die gecontroleerd kunnen worden, die gechanteerd kunnen worden, of die ‘nee’ durven zeggen wanneer dat nodig is? Zolang het antwoord niet duidelijk is, zal elke nieuwe benoeming dezelfde schaduw met zich meedragen.

De conclusie is geen vonnis, maar een vraag die publiek gesteld moet worden: als integriteit niet het belangrijkste criterium voor een benoeming is, wat dan wel? En als het leed van sommige slachtoffers terzijde kan worden geschoven in naam van politieke stabiliteit, hoe onafhankelijk is de justitie waarop we ons beroepen dan nog?