Een opmerkelijke uitstapje naar de geschiedenis, tradities en identiteit van de Muscel-gemeenschappen, die onze aandacht terugbrengt naar een land met een buitengewoon verleden en een belangrijke vraag oproept: verdient Muscelul het om zijn eigen administratieve identiteit terug te krijgen?

Redactioneel door Cristin Tomeci – The Weekend Magazine

Er zijn boeken die ons informatie geven, boeken die ons door geschiedenis leiden en boeken die ons met andere ogen laten kijken op de plaatsen die we dachten te kenden. “Niște Ciobani”, het boek ondertekend door Viorin Ion Oancea, gepubliceerd in 2024 door de Larisa Publishing House van Câmpulung, maakt deel uit van deze laatste categorie.

Voor mij heeft deze ontmoeting met het boek ook een persoonlijke betekenis. Ik ben geboren in Muscel, en Câmpulungul en zijn omgeving maken deel uit van de geografie van mijn eigen wortels. Daarom betekende het lezen van dit werk meer dan de ontdekking van een lokale monografie. Het was een terugkeer naar een deel van de geschiedenis van de plaatsen waarmee ik verbonden ben.

Een boek over mensen, plaatsen en de herinnering aan een gemeenschap

“Niște ciobani” is niet alleen een boek over herdering, omdat de titel het op het eerste gezicht zou kunnen laten begrijpen. Het is een uitgebreid werk over Stoenești, over de mensen, over de families die de gemeenschap hebben opgebouwd en over de geschiedenis van een gebied waar traditionele beroepen, familiebanden en relatie met de natuur een essentiële rol speelden.

Het boek volgt de oorsprong en evolutie van de plaats, de natuurlijke omgeving, de bezettingen van de bewoners, de mioritische ruimte, de transhumance en de verbindingen met de Balkan. De specifieke producten, de relatie van de gemeenschap met de sociale omgeving, maar ook de individuele en familiebestemmingen die het boek een speciale herdenkingsdimensie geven, komen aan de orde.

Een belangrijke plaats wordt ingenomen door de familiegeschiedenis van de auteur en de herinnering aan zijn vader, Nelu Oancea, bekend als Floricel. Het boek brengt documenten, getuigenissen, genealogieën, correspondentie en herinneringen samen, en herbouwt niet alleen het verleden van een gezin, maar ook een deel van de geschiedenis van een gemeenschap.

Het is belangrijk op te merken dat de auteur niet beperkt is tot een nostalgische presentatie van het oude dorp. Hij probeert de evolutie van een wereld te documenteren, bezettingen en sociale relaties uit te leggen en de herinnering te behouden van mensen wiens ervaringen zouden kunnen verdwijnen met het verstrijken van generaties.

Door deze benadering wordt “Niște ciobani” een waardevolle bijdrage aan de kennis van de lokale geschiedenis en het culturele erfgoed van Muscel.

Viorin Ion Oancea – een intellectueel, een leven gewijd aan ideeën en een terugkeer naar de wortels van Muscelului

Er is ook een persoonlijke dimensie van deze ontmoeting met het boek “Niște ciobani”, dat ik niet in stilte kon overslaan. Ik ken de auteur, Viorin Ion Oancea, heel goed. Hij is mijn oom, we zijn verbonden door familie, en onze relatie is niet recent. Al meer dan veertig jaar ken ik zijn zorgen, intellectuele activiteiten en redactionele cursussen. In mijn bibliotheek staan ook zijn andere boeken, die ik in de loop van de tijd heb ontvangen en bewaard.

Viorin Ion Oancea is een man van opmerkelijke intelligentie en cultuur, een intellectueel met verschillende zorgen en een belangrijke professionele activiteit op economisch gebied. In de loop der jaren heeft hij gespecialiseerde artikelen gepubliceerd, waarin hij moeilijke onderwerpen in de politieke economie, de waardetheorie en de analyse van sociale systemen aan de orde stelt. Onder zijn volumes zijn “Marx’ fouten. Theorie van waarde, werk en de subjectieve factor”, “Vrijheid, gerechtigheid, neodemocratie! Stop! Genoeg met uitbuiting!” en “Another Way: The Society of Freedom by Skill”.

Het zijn boeken die zijn constante zorg voor ideeën weerspiegelen, voor het begrijpen van economische mechanismen en voor het analyseren van de samenleving. Daarnaast omvat zijn persoonlijke pad ook een belangrijk moment in de recente geschiedenis van Roemenië: de revolutie van december 1989, een ervaring die deel uitmaakt van zijn biografie en een periode van kruispunten voor het hele land.

Via “Niște ciobani” opent de auteur een ander hoofdstuk van zijn activiteit. Het is zijn eerste monografische werk van zo’n omvang, gewijd aan de geschiedenis van een gemeenschap, mensen, families en tradities die de identiteit van een gebied opbouwden. De overgang van economische en theoretische analyse naar lokale geschiedenis betekent geen afstand tot zijn intellectuele zorgen, maar een andere vorm van onderzoek: een waarin documenten, familiegeheugen en directe ervaring elkaar ontmoeten.

De connectie van Viorin Ion Oancea met Stoenești is niet alleen een van een onderzoeker die geïnteresseerd is in de geschiedenis van de plaats. Het is een familie-, oorsprong- en geheugenlink. Zijn vader, Nelu Oancea, bekend als Floricel, neemt een centrale plaats in in het verhaal van het boek, en zijn naam werd ook doorgevoerd door het Floricel Guesthouse, dat de auteur in Stoenești oprichtte. Tegenwoordig, hoewel hij in Boekarest woont, keert hij terug en brengt hij een deel van zijn tijd door in dit gebied, ook om te gaan met het pension dat de herinnering van zijn vader levend houdt.

Misschien is het juist deze diepe verbinding met plaatsen en mensen die de authenticiteit van het boek verklaart. Viorin Ion Oancea schrijft niet over Stoenești als waarnemer van buitenaf. Hij schrijft over een wereld die hij kent, waaruit hij komt en wiens herinnering hij voortzet. Op zijn pagina’s is geschiedenis niet alleen een opeenvolging van gegevens en gebeurtenissen, maar ook het verhaal van families, loten en een gemeenschap die generaties is overschreden.

Muscelul – een land met een geschiedenis die het waard is om te herontdekken

Het lezen van het boek deed me opnieuw kijken naar de hele regio Muscel en naar de rol die dit land had in de Roemeense geschiedenis.

Muscel is niet alleen een geografische naam. Het is een ruimte met een goed gedefinieerde historische, culturele en gemeenschapsidentiteit. Hier hebben de opluchting, traditionele bezettingen, commerciële banden en de nabijheid van de bergen in de loop van de tijd de manier waarop de gemeenschappen zich ontwikkelden, beïnvloed.

Centraal in deze geschiedenis staat Câmpulungul, een van de belangrijkste historische steden van Walachije. Het was een van de eerste vorstelijke residenties van het land, samen met Curtea de Argeş, en speelde een belangrijke rol in de politieke, economische en commerciële organisatie van de middeleeuwse Roemeense ruimte.

De geografische ligging, aan de voet van de Karpaten en op een van de belangrijke verbindingsroutes met Transsylvanië, maakte van Câmpulung een bijzonder strategisch en commercieel punt. De verbindingen met Braşov en de Transsylvanische wereld droegen bij aan de ontwikkeling van de stad en de integratie ervan in het economische en culturele circuit van die tijd.

We kunnen niet over deze geschiedenis praten zonder de brief van Neacșu uit Câmpulung, gedateerd 1521 en gericht aan het graafschap Braşov, Johannes Benkner, te vermelden. Het document, dat waarschuwde voor de Ottomaanse bewegingen, wordt beschouwd als de oudste bewaard gebleven tekst die in het Roemeens is geschreven. Hij is een uitzonderlijk getuigenis van het bestaan van politieke, commerciële en communicatieve banden tussen de gemeenschappen ten zuiden en noorden van de Karpaten.

Deze historische monumenten laten zien dat Muscel nooit een geïsoleerde of onbelangrijke regio is geweest. Integendeel, hij maakte deel uit van een ruimte voor de verspreiding van mensen, ideeën en goederen, en speelde een belangrijke rol in de historische evolutie van Walachije.

De afschaffing van Muscel County – een administratieve en identiteitsbreuk

Een ander aspect dat aandacht verdient, is de administratieve geschiedenis van Muscel.

De Old Muscel County werd in 1950 afgeschaft, als onderdeel van de administratief-territoriale reorganisatie die werd opgelegd door het communistische regime, dat de oude provincies verving door regio’s en districten volgens het Sovjetmodel. Voor mij betekende deze reorganisatie een diepe breuk met een lange administratieve en historische traditie.

De afschaffing van een historische administratieve structuur betekent niet het verdwijnen van de identiteit van een regio. Muscelul bleef bestaan door zijn mensen, via zijn plaatsen, door tradities en door de herinnering aan generaties. Het verlies van een duidelijke administratieve vertegenwoordiging heeft naar mijn mening echter bijgedragen aan de verzwakking van de zichtbaarheid en het vermogen van deze regio om op een unitaire manier van zijn hulpbronnen en erfgoed te profiteren.

Het gaat niet om het idealiseren van het verleden, noch om het negeren van de huidige administratieve realiteit. Dit is een legitieme vraag: waarom kunnen regio’s met een dergelijke geschiedenis en identiteit geen sterkere vertegenwoordiging en meer vermogen hebben om hun eigen ontwikkelingsprioriteiten te bepalen?

Ik denk dat Muscel het verdient om herontdekt te worden, niet alleen door middel van boeken en culturele evenementen, maar ook door een moderne benadering van regionale ontwikkeling.

Muscelul – tussen de herinnering aan het verleden en het project van een Europese toekomst

Mijn terugkeer naar Câmpulung, na vele jaren van afwezigheid, was ook een ontmoeting met mijn eigen roots. We vonden bekende gebruiken, mensen en plaatsen, maar ook een Roemenië dat, van buiten de grenzen gezien, de afgelopen decennia opmerkelijke vooruitgang heeft geboekt. Niet alle problemen zijn opgelost en de dingen zijn verre van perfect, maar de ontwikkeling die ik heb opgemerkt, is onmiskenbaar.

Tegelijkertijd had ik de indruk dat een belangrijk probleem onopgelost bleef: buitensporige centralisatie en het ontbreken van echte administratieve en besluitvormingsautonomie op lokaal en regionaal niveau. Naar mijn mening vormt deze erfenis van het communistische systeem, zelfs na 1989 in verschillende vormen in stand gehouden, een ander obstakel in de weg van een snellere en evenwichtigere ontwikkeling van Roemenië.

Ik denk dat historische regio’s zoals Muscelul het verdienen om beter te profiteren van hun identiteit, erfgoed en economisch en cultureel potentieel. Ik heb het niet over scheiding van Roemenië, maar over de erkenning van zijn eigen regionale identiteit en over een decentralisatie die gemeenschappen meer verantwoordelijkheid biedt en de mogelijkheid om hun ontwikkelingsprioriteiten te bepalen.

Ik heb zelfs een maatschappelijk en regionaal initiatief in gedachten om Muscelul te promoten binnen Europese netwerken en instellingen, ook in Brussel, als historische regio, met een eigen identiteit en erfgoed. Ik zou graag willen dat dit initiatief bijdraagt aan het herstel van de banden tussen de Muscel-gemeenschappen, aan de bevordering van erfgoed en het aantrekken van kansen voor Europese samenwerking en ontwikkeling.

Misschien is dat de reden waarom een boek als “Niște ciobani” zo belangrijk is. Want voordat we de toekomst van een regio opbouwen, moeten we zijn verleden kennen, de mensen respecteren en de identiteit ervan herontdekken. Muscel is niet alleen een naam op een kaart, noch is het slechts een administratief geheugen. Het is een land met een geschiedenis, een cultuur en een persoonlijkheid die het verdient om gekend, gerespecteerd en uitgebuit te worden.

Een boek dat ons eraan herinnert wie we zijn

In een tijd waarin de wereld snel verandert en gemeenschappen vaak in de verleiding komen om alleen naar de toekomst te kijken, wordt geheugenherstel een verantwoordelijkheid. We kunnen niet duurzaam bouwen als we niet weten waar we vandaan komen en als we de inspanningen van de generaties die de wereld vandaag hebben opgebouwd niet begrijpen.

“Niște ciobani”, door Viorin Ion Oancea, is meer dan een werk over Stoenești en over een oude bezigheid. Het is een getuigenis van continuïteit, familie, werk, traditie en identiteit. Het is een uitnodiging om een gemeenschap te leren kennen en tegelijkertijd een land te herontdekken dat nog veel te zeggen heeft.

Voor mij was dit boek ook een reünie met Muscelul, met de plaatsen waar ik ben geboren en met een deel van de geschiedenis die we niet mogen laten verdwalen.

Ik dank de auteur voor dit boek en voor het gebaar om het mij met toewijding te geven. Ik geloof dat dergelijke werken het verdienen om zoveel mogelijk lezers te bereiken, niet alleen in Muscel, maar ook in het hele land en in de Roemeense gemeenschappen in het buitenland.

Omdat een regio niet alleen door zijn administratieve grenzen leeft. Ze leeft door haar mensen, hun geheugen en de manier waarop ze hun identiteit behouden en overbrengen.

En Muscel heeft een geschiedenis die het verdient om bekend te worden. En vooral een toekomst waard om te bouwen.

Cristin Tomeci
The Weekend Magazine
Een publicatie van Tomeci Press