Na een nacht waarin de onderhandelingen volledig vastliepen, trok de Belgische premier naar het Koninklijk Paleis om zijn ontslag aan te bieden. De inzet is enorm: 10 miljard euro vinden om een financiële crisis te vermijden. Achter gesloten deuren geven socialisten en liberalen elkaar de schuld van de impasse, terwijl België afstevent op mogelijke vervroegde verkiezingen.

(Redactie: België / Politiek en economie)

---

Het is een van die ochtenden die het lot van een land kunnen veranderen. Om 9.30 uur, terwijl Brussel ontwaakte onder een grijze hemel, begaf premier Bart De Wever zich naar het Koninklijk Paleis om zijn ontslag aan koning Filip aan te bieden. Dat dramatische gebaar volgde op een marathonvergadering die niets opleverde over de federale begroting. Als de Koning het ontslag aanvaardt, valt de regering en kan België in een bliksemcampagne voor vervroegde verkiezingen terechtkomen.

De nacht op nummer 16

Alles begon zondagavond rond 21 uur, toen De Wever zijn vicepremiers bijeenriep in de Wetstraat 16 voor een laatste poging om de begroting te redden. Al maanden zoekt de vijfpartijencoalitie naar een oplossing voor een enorm financieel tekort.

De verwachtingen waren van bij het begin somber. De premier wilde uiterlijk dinsdag een akkoord om voorlopige twaalfden in 2027 te vermijden. Dat scenario zou investeringen kunnen blokkeren en de financiële markten een panieksignaal geven. Maar rond 1.30 uur ’s nachts bleek dat een compromis onmogelijk was.

Bij het verlaten van het gebouw wees vicepremier David Clarinval (MR, de Franstalige liberalen) rechtstreeks naar de socialisten van Vooruit. Hij verklaarde kortaf: “Ik heb gezegd dat er te veel belastingen waren.” Volgens bronnen dicht bij de gesprekken draaide het conflict niet alleen om de tegenstelling tussen liberalen en socialisten: ook de verdeling van de begrotingsinspanning was een strijdpunt geworden.

De onmogelijke rekensom: 10 miljard euro

Waarom is deze begroting zo moeilijk rond te krijgen? België staat voor een ernstige financiële uitdaging. De overheidsschuld is hoog en de rentevoeten stijgen. De Nationale Bank en het Federaal Agentschap van de Schuld hebben al gewaarschuwd voor een mogelijk sneeuwbaleffect van de rentelasten, dat de economie vanaf 2028 of 2029 zwaar kan treffen.

De Wever stelde een streng plan voor: ongeveer 4 miljard euro via besparingen en hervormingen, aangevuld met 1,5 miljard aan nieuwe belastingen, 1 miljard aan technische correcties en 2 miljard via terugvorderingsmaatregelen. Sommige coalitiepartners wilden de inspanning naar verluidt beperken tot 8 miljard euro. De premier wees dat voorstel resoluut af.

De Wever wilde ook een “schuldrem” invoeren, met een drastische bevriezing van de overheidsuitgaven, en stelde zelfs voor de ministerlonen te verlagen als teken van solidariteit. Geen van beide voorstellen kreeg steun. Vooruit weigerde besparingen die de gezondheidszorg en de pensioenen treffen en vond dat de grootste vermogens meer moesten bijdragen. De liberalen van MR verwierpen elke belastingverhoging categorisch.

De beslissing van de Koning en de kans op verkiezingen

De beslissing ligt nu bij koning Filip. Gezien de moeilijke financiële situatie van het land is het mogelijk dat de vorst het ontslag van de premier niet onmiddellijk aanvaardt. Bovendien is er geen duidelijk politiek alternatief dat een nieuwe meerderheid kan vormen. Als de Koning het ontslag weigert, kan De Wever een nieuw mandaat krijgen om de onderhandelingen vlot te trekken, zoals vorig jaar gebeurde.

Als het ontslag wel wordt aanvaard, belandt België in een zware politieke crisis. De regering valt en binnen 40 dagen zouden verkiezingen moeten worden georganiseerd. De recentste peilingen tonen een politiek landschap dat het land grondig kan veranderen: in Vlaanderen staat het extreemrechtse Vlaams Belang op de eerste plaats, terwijl de socialistische PS in Wallonië ruim vooroploopt. Zo’n uitslag zou de vorming van een nieuwe regering bijzonder moeilijk maken.

Conclusie

België toont opnieuw hoe kwetsbaar bestuur kan zijn in een land dat taalkundig en politiek verdeeld is. Bart De Wever, bekend om zijn vastberadenheid, lijkt het einde van zijn geduld te hebben bereikt. Welke beslissing de Koning ook neemt, het fundamentele probleem blijft bestaan: zonder begrotingsakkoord dreigt België in een moeilijk te stoppen schuldenspiraal terecht te komen. Als politici geen akkoord vinden om de overheidsfinanciën veilig te stellen, zullen ze veel eerder dan verwacht verantwoording moeten afleggen aan de burgers.