Een staking in de openbare diensten op initiatief van ACOD heeft maandag Brussel en andere Belgische steden verstoord. Bij station Brussel-Zuid staken groepen jongeren steps, fietsen en een voertuig in brand. De politie zette traangas en een waterkanon in. Tien mensen werden opgepakt, onder wie negen minderjarigen. Ook het openbaar vervoer, de afvalophaling, de postdiensten en de Vlaamse openbare omroep ondervinden hinder. De vakbonden vragen de federale regering om de geplande besparingen terug te draaien.

(Redactie: België / Samenleving en openbaar bestuur)

De nationale actiedag in de openbare diensten, georganiseerd door de socialistische vakbond ACOD, begon zondag om 22 uur en liep door op maandag 12 oktober 2026. De actie richt zich tegen besparingsmaatregelen van de federale regering die de publieke sector treffen. Volgens de vakbonden zetten die ingrepen de kwaliteit van de dienstverlening onder druk en verhogen ze de werkbelasting.

Onrust en arrestaties bij Brussel-Zuid

De ernstigste incidenten vonden plaats bij station Brussel-Zuid, waar honderden jongeren bijeenkwamen na oproepen op sociale media. De Brusselse politie meldde verschillende vernielingen, waaronder het in brand steken van elektrische steps, fietsen en een voertuig. Beelden die online werden gedeeld, tonen een grote brand met steps, fietsen en afval, die ook oversloeg naar een geparkeerde bestelwagen. De rook was van ver te zien.

De politie gebruikte traangas en een waterkanon om de menigte uiteen te drijven. Agenten zouden zijn bekogeld met projectielen en vuurwerk door gemaskerde personen. Tien mensen werden gearresteerd, negen van hen minderjarig; verschillende anderen werden bestuurlijk aangehouden. De politie nam ook vuurwerk, flessen met brandbare vloeistof, sprays, maskers en handschoenen in beslag, die als gevaar voor de openbare veiligheid werden beschouwd.

Openbaar vervoer zwaar verstoord

De staking veroorzaakte grote hinder op het openbaarvervoernet. De Brusselse vervoersmaatschappij MIVB meldde een sterk verminderde dienstverlening en onderbrekingen op lijnen naar het stadscentrum en Brussel-Zuid. Bussen 29, 37, 38, 46, 48, 49, 50, 63, 65, 66, 71, 73, 78, 89, 95 en 96 werden getroffen. Ook trams 4, 10, 82 en 92 ondervonden hinder. De metro reed minder vaak en station Clemenceau werd tijdelijk gesloten.

Op het spoor reden drie op de tien IC-treinen niet, terwijl ook een aanzienlijk aantal P-treinen tijdens de spits werd geschrapt. Er reden minder S- en L-treinen. De toegangen tot Brussel-Zuid werden tijdelijk afgesloten, behalve de ingangen aan Fonsnylaan en Hortaplein. Ook De Lijn en TEC kampten met verstoringen.

Afvalophaling zwaar getroffen

Net Brussel meldde dat de staking de afvalophaling ernstig had verstoord. Veel ophaalrondes konden niet worden uitgevoerd, waardoor in verschillende gemeenten grote achterstanden ontstonden. De zwaarst getroffen gebieden waren Anderlecht, Sint-Gillis, de wijk Bockstael in Laken — waar naar schatting 70% van de zakken bleef staan — en Vorst en Elsene, met ongeveer 60%. Bewoners kregen het advies blauwe en gele zakken binnen te houden tot de volgende ophaaldag. De achterstand komt boven op de problemen van vrijdag en kan meerdere dagen vergen om weg te werken.

VRT-programma’s aangepast

Ook de Vlaamse openbare omroep VRT werd getroffen. Op de radio klonk vooral muziek; op VRT 1 en VRT Canvas waren archiefprogramma’s, verkorte journaals en ’s avonds Terzake te zien. Populaire programma’s zoals Thuis, Dagelijkse Kost en Blokken stonden niet op het schema, terwijl De Ideale Wereld volledig werd geschrapt. Op de VRT-toren waren de kleuren van het televisietestbeeld te zien.

De VRT-vakbonden protesteren tegen 11,2 miljoen euro aan nieuwe besparingen van de Vlaamse regering, boven op de 16,6 miljoen euro aan maatregelen die al lopen. Volgens de vakbonden kunnen daardoor ongeveer 150 banen verdwijnen, via ontslagen of uitbesteding. Carlos Van Hoeymissen van ACV-VRT noemde deze nieuwe besparingsronde onhoudbaar. De bonden willen met Vlaams minister van Media Cieltje Van Achter (N-VA) over de maatregelen onderhandelen.

Ook Bpost en ziekenhuizen getroffen

Bij Bpost lag de grootste hinder in de sorteercentra, waardoor postbodes met minder brieven en pakketten vertrokken. Het bedrijf zei dat ongeveer 85% van de bezorgroutes kon doorgaan, maar waarschuwde voor mogelijke vertragingen.

In het Sint-Pietersziekenhuis in de Marollen kwamen ongeveer honderd mensen bijeen om te protesteren tegen de besparingen en de verslechterende arbeidsomstandigheden. Het personeel van de materniteit bleef aan het werk, maar sprak zich uit tegen de maatregelen. Vroedvrouw Clémence Bertouille, met zes jaar ervaring, zei dat patiënten door de besparingen al kwetsbaar zijn en dat blijven werken niet betekent dat het personeel de situatie aanvaardt.

Studentenprotest en politieke context

Op de ULB-campus organiseerden studenten een filterblokkade aan de ingang uit protest tegen hervormingen in het Franstalige onderwijs. Ze vinden dat hoger onderwijs steeds duurder wordt en dat jongeren de rekening van het besparingsbeleid betalen. Er waren workshops, een fototentoonstelling, een gezamenlijke muurschildering, een algemene vergadering, zeefdruk- en bannerworkshops, een solidariteitsmaaltijd, een dekoloniale rondleiding en een concert.

Conclusie

De nationale actiedag bracht werknemers en sympathisanten op straat en legde delen van de openbare dienstverlening stil. De vakbonden zeggen vreedzaam actie te voeren, terwijl afzonderlijke groepen jongeren betrokken waren bij gewelddadige incidenten bij Brussel-Zuid, met arrestaties en materiële schade tot gevolg. De vakbonden vragen de federale regering haar besparingsplannen te herzien, terwijl de sociale spanningen hoog blijven.